podwórkopedia – Krakowska Szmelcpaka

Krakowska Szmelcpaka jest obok warszawskiej Orkiestry Ulicznej z Chmielnej jednym z najbardziej uznanych i oryginalnych zespołów podwórkowo-ulicznych w Polsce. Choć powstała zaledwie 40 lat temu w 1973 roku, to wielu jej członków grało jeszcze w okresie przedwojennym.

Muzyka szmelcpaczna poruszała serca niewieście i porywała do tańca. W repertuarze Szmelcpaki znalazły się oryginalne miejskie tanga (np. Gołębiarskie tango), piosenki wyrażające sentyment do grodu Kraka (np. Któż wypowie Twoje piękno) jak i tradycyjne, często frywolne piosenki ziemi krakowskiej (np. Fajduli). W piosenkach kapeli znalazły się również przedwojenne szlagiery znane z krakowskiej sceny  (np. Andrusów król ze słowami zapomnianego dziś Konstantego Krumłowskiego, autora słynnego wodewilu pt. Królowa Przedmieścia).

W pierwszym składzie Szmelcpaki grali: znakomity bandżysta Władysław Federyga, gitarzysta Jerzy Guzikowski oraz Aleksander Fedewicz, do których dołączyli później m. in. akordeonista Edward Piasecki, Albin Mazur, Kazimierz Haber, gitarzysta Leszek Łabuń, Stanisław Kasprzycki, skrzypek H. Tatarczuch,  czy grający na patelence Antoni Kalicki (późniejszy założyciel kapeli Krakowskie Centusie) oraz Aleksander Łodzia-Kobyliński „Makino” (późniejszy założyciel zespołu Andrusy).

Krakowska Szmelcpaka od początku swego istnienia działała przy krakowskim Teatrze Regionalnym Towarzystwa Kultury Teatralnej (obecnie Stowarzyszenie Folklorystyczne Teatr Regionalny) założonym przez w 1968 roku przez Piotra Płatka, wieloletniego prezesa i propagatora regionalnego folkloru. Dojrzali „chłopcy w kraciastych czapkach” grywali nie tylko w podziemnym przejściu koło dworca PKP, w Podgórzu, Nowej Hucie, Krowodrzy, ale jeździli również poza Kraków – w Polskę i za granicę.

Dziś można usłyszeć Krakowską Szmelcpakę na dawnych pocztówkach dźwiękowych i długogrającej płycie winylowej z 1979 roku. Niektóre teksty piosenek, ich melodie oraz kilka zdjęć Krakowskiej Szmelcpaki utrwalone zostały w śpiewniku, wydanym w 1978 roku nakładem Towarzystwa Kultury Regionalnej Teatr Regionalny w Krakowie. Pozostaje zaprosić do słuchania słowami pionierów krakowskiej muzyki podwórkowej przypomnianymi przez Piotra Płatka:

Polecając swoje usługi, panowie ze „Szmelcpaki”
całują rączki paniom, mówią szanowancyk panom,
cześć cizie, czołem cwancyngiery.
Trzymajcie się ciepła, bo u nas w Krakowie fajno jest…

To Krakowskie, ludwinowskie tango

 

Czytaj więcej o Krakowskiej Szmelcpace:
Chłopaki ze Szmelcpaki i Al Capone z ulicy Floriańskiej

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s